Class 12 Political Science Chapter 9 Solutions Bodo Medium
AHSEC Class 12 Political Science Chapter 9 Solutions Bodo Medium 2026–27-आव HS 2nd Year फरायसाफोरनि थाखाय बे अध्यायनि गोनां प्रश्न-फिननाय, फरायनाय सामग्रा आरो Revision Materials गोरलै बड़ो रावजों दिहुननाय जादों। बे अध्यायाव वैश्वीकरणनि अर्थ, बेनि कारण, आर्थिक आरो राजनैतिक प्रभाव, सांस्कृतिक प्रभाव, वैश्वीकरणनि बिरोदा आन्दोलन आरो भारताव वैश्वीकरणनि प्रभाव जेरै गोनां बिसयफोरखौ गोरलै महरै बुजायनाय जादों।
📚 बेयाव मा मा मोननो हायो?
- 📖 Chapter 9 नि गोनां प्रश्न-फिननाय
- ⭐ परीक्षानि थाखाय गोनां प्रश्नफोर
- 📝 सानथाव आरो गोजोनाय प्रश्न-फिननाय
- 🌐 वैश्वीकरणनि अर्थ आरो विशेषता
- 💰 वैश्वीकरणनि आर्थिक प्रभाव
- 🏛️ राजनैतिक प्रभाव
- 🌏 सामाजिक आरो सांस्कृतिक प्रभाव
- 🇮🇳 भारताव वैश्वीकरणनि प्रभाव
- ✊ वैश्वीकरणनि बिरोदा आन्दोलन
- 🤝 अन्तर्राष्ट्रीय संगठन आरो वैश्वीकरण
- 📚 Revision Materials
- 🎯 2026–27 परीक्षानि फरायनाय
🌐 वैश्वीकरण: गोनां बिसय
वैश्वीकरणआ मोनसे प्रक्रिया जायनि जों संसारनि राष्ट्रफोर आर्थिक, राजनैतिक, सामाजिक आरो सांस्कृतिक महरै गोसारै सोमोन्दोआव फैनाय जादों। विज्ञान आरो प्रौद्योगिकीनि जौगानाय, संचार बेबस्थानि जौगानाय आरो अन्तर्राष्ट्रीय व्यापारनि बांसिनायआ वैश्वीकरणखौ बांसिन गोनां खालामदों।
बे अध्यायाव वैश्वीकरणनि कारण, आर्थिक प्रभाव, राजनैतिक प्रभाव, सांस्कृतिक प्रभाव, भारताव बेनि प्रभाव आरो वैश्वीकरणनि बिरोदा जादोंमोन आन्दोलनफोर जेरै गोनां बिसयफोरखौ फरायनो मोननो हायो।
🎯 परीक्षानि फरायनायखौ गोरलै खालाम
बे अध्यायनि फरायनाय समाव वैश्वीकरणनि अर्थ, विशेषता, कारण आरो सकारात्मक-नकारात्मक प्रभाव खौ गोसारै बुजिनांगोन। भारताव वैश्वीकरणनि प्रभाव आरो बेनि बिरोदा आन्दोलननि सोमोन्दै गोनां बिसयफोरखौ गोजोनै Revision खालामनायजों परीक्षानि प्रश्नफोरनि फिननाय फिननो सुबिदा जायो।
AHSEC Class 12 Political Science Chapter 9 Solutions Bodo Medium 2026–27-आ Chapter-wise Question Answer practice आरो Quick Revision नि थाखाय बाहायनो हायै सोरजिनाय सामग्रा।
🌟 गोरलै रावजों फरायसाफोरनि थाखाय सोरजिनाय सामग्रा
बे content-आ गुबुननि लेखानि नकल नखालामनानै गोदानै सोरजिनाय। रावखौ गोरलै आरो स्पष्ट खालामनाय जादों, जाहाते फरायसाफोरा वैश्वीकरणनि मुल धारणा आरो बेनि प्रभावफोरखौ सहजै बुजिनो हायो। अध्यायजों सोमोन्दोगोनां गोनां बिसयफोरखौनो सामिल खालामनाय जादों।
बे सामग्रीआ Class Test, Unit Test, Pre-Board आरो HS 2nd Year Final Examination 2026–27 नि फरायनायनि थाखाय बाहायनो हायो।
भाग-कः गोदानि विश्वनि राजनैतिक बिजिरनाय (Contemporary World Politics) (Marks: 50)
Class 12 Political Science Chapter 9 Solutions Bodo Medium
अध्याय – 9: विश्वायन (Globalization)
निरबाचित सोंनाय आरो फिनायफोर (Selected Questions-Answers)
अति समु प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – १)
(क) विश्वायन एबा ‘गोलकीकरण’ (Globalisation) बुलिले मा बुजा?
उः ‘विश्वायन’ एबा ‘गोलकीकरण’ (Globalisation) बुलिले गुबुन राष्ट्र आरो गुबुन अंचलनि जनसाधारणनि मजाङाव सामाजिक, आर्थिक आदि गुबुन क्षेत्रफोराव पारस्परिक निर्भरता आरो विश्व-व्यापी संजोगनि अन्तर-संजोगखौ बुजाय।
(ख) ‘गोलकीकरणनि क्षेत्राव प्रौद्योगिकी (Technology) होनो गोजोन कारक।’ उक्ति शुद्ध ने अशुद्ध?
उः शुद्ध।
(ग) विश्वायननि मोनसे सकरात्मक दिक उनाय।
उः भावनि सुलभ आदान-प्रदान।
(घ) आर्थिक गोलकीकरण (Economic Globalisation) ए मा बुजाय?
उ: आर्थिक गोलकीकरण बुलिले विश्वनि मोनसे अंचलनिफ्राय गुबुन अंचलाव आर्थिक वस्तुफोर- जेनना मूलधन, कारिगरी कौशल, वस्तु-सामग्री आदिबोनि आदान-प्रदानखौ बुजाय।
(ङ) भारतआ खेबा नावा आर्थिक नीति (New Economic Policy) ग्रहण खालामबाय?
उः १९९१ बोसोराव।
(च) सांस्कृतिक एकीभूतकरण (Cultural Integration) नि मोनसे रूप ———।
उः विश्वायन।
(छ) भारतआ आर्थिक सुधार (Economic Reforms) खेबा सुरु खालामबाय? H.S. ’18
उः १९९१ बोसोराव।
(ज) राष्ट्रनि समर्थनाव गोलकीकरणनि मोनसे सकारात्मक परिणाम उनाय।
उः प्रौद्योगिकी बाहायनायजों राष्ट्रआ नागरिकफोरखौ गुबुन-गुबुन जानकारी होनाय फायदाय।
(झ) विश्व सामाजिक मंच (World Social Forum) मा?
उः विश्व सामाजिक मंच (World Social Forum) होनो मोनसे मंच जाहोन मानवाधिकार कर्मी, श्रमिक, युव समुदाय आरो महिला कर्मीफोर एकजुट जॉनायजों नावा उदारनीतिक विश्वायननि बिरुद्धे आवाज उठायदों।
(ञ) विश्वायननि मोनसे गोजोन कारक होनो प्रौद्योगिकी। (होय ने नहोनाय लिर) H.S. ’18
उ: होय।
(ट) कुन क्षेत्राव गोलकीकरण लाभदायक नहोनाय?
उः सामाजिक आरो सांस्कृतिक क्षेत्राव।
(ठ) विश्व सामाजिक मंच (World Social Forum) नि प्रथोम बैठक खेबा आरो खाथि खालामनाय जाबाय?
उः ब्राजिलनि पोर्टी एलेग्रे (Porto Alegre) आव, २००१ बोसोराव।
(ड) गोलकीकरणनि मोनसे वैशिष्ट्य उनाय।
उः मुक्त बाजार अर्थव्यवस्था (Free Market Economy) |
(ढ) ‘प्रतिरक्षाबाद’ (Protectionism) मा?
उः विश्वनि गुबुन देशनि राष्ट्रीय नेता फोरआ निजेर राष्ट्रीय परम्परा रक्षानि थाखाय विश्वायननि बिरुद्धे जाहोन प्रयास खालामदों, बेखौ प्रतिरक्षाबाद’ बोला।
(ण) गोलकीकरण प्रक्रिया खेबा सुरु जाबाय?
उः १९९० बोसोराव।
समु प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – २)
(क) आर्थिक विश्वायननि सोंगा जोंनाय दुइटा संस्था नि मुं लिर। H.S. ’16
उः (१) विश्व बाणिज्य संस्था (World Trade Organization) आरो (२) अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा निधि (International Monetary Fund) |
(ख) विश्वायननि दुइटा कारण उनाय। H.S. 218
उ:
(१) उन्नत प्रौद्योगिकी कौशलनि विकासनि फालांगाव यातायात आरो संचार व्यवस्था बिस्थार उन्नयन जायो।
(२) मोनसे देशनिफ्राय गुबुन देशाव मूलधन, वस्तु आरो मानसिफोरनि गमनागमन त्वरित जाबाय।
(ग) सांस्कृतिक विविधता (Cultural Diversity) मा बुजाय?
उः सांस्कृतिक विविधता बुलिले प्रत्येक लुगुनखौ निजेर संस्कृति रक्षां खालामनाय आरो बेखौ आरो समृद्ध खालामनायनि सुविधा दिहुन।
(घ) विश्वायननि प्रभाव समस्तो जायगायाव समान ने?
उः नहोनाय। विश्वायननि प्रभाव गुबुन जायगायाव गुबुन-गुबुन जायो, यद्यपि समान आर्थिक नीति बाहायनाय जाय।
(ङ) विश्वायननि मुख्य दिक (dimensions) फोर मा मा?
उः (१) आर्थिक (Economic), (२) राजनैतिक (Political), (३) सांस्कृतिक (Cultural)।
मोजांलां दैरघोनि प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – ४)
(क) गोलकीकरणनि चारिटा परिणाम लिर।
उः गोलकीकरणनि चारिटा परिणाम होनो होल-
(१) सूचना प्रौद्योगिकी (Information Technology) नि विकासनि फालांगाव कम्प्यूटर आरो इंटरनेटजों विश्वजुरि भाव आदान-प्रदान सुलभ जायो।
(२) वीजा नीति (Visa Policy) नि माध्यमजों अन्तर्राष्ट्रिय संपर्क बाढाय जाबाय।
(३) मूलधन चलाचलाव थानाय बाधा-निषेध खम जाबाय।
(४) विश्व बैंक (World Bank), अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा निधि (IMF), विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) आदि संस्थाफोरनि प्रभाव बाढाय जाबाय, आरो विश्व उन्नयननि पिनि आगोय जाबाय।
(ख) विश्वायननि आर्थिक तात्पर्य एबा परिणामनि बारे समुखै लिर। H.S. ’18
उः विश्वायननि आर्थिक तात्पर्य गोजोन, जेनना-
(१) आर्थिक विश्वायननि फालांगाव गुबुन देशनि आर्थिक उन्नयननि हार बाढाय जाबाय। अनउन्नत देशफोर उन्नयनशील देशनि फालांगाव आगोय जाबाय।
(२) वस्तु-सामग्री मोनसे जायगानिफ्राय गुबुन जायगायाव सहजभाबे फोरोनाय जाबाय। बेनि फालांगाव द्रव्यनि अभाव सहजभाबे पुराय जाबाय।
(३) विश्वायननि फालांगाव उत्पादन प्रक्रियाव विशेषीकरण (Specialisation) जायो। बेनि फालांगाव विश्वाव उत्पादन बाढाय जाबाय।
(४) विश्वायननि फालांगाव आर्थिक क्षेत्राव प्रतिस्पर्धा (Competition) बाढाय जाबाय। बेनि फालांगाव वस्तु-सामग्री सुलभ जायो।
(ग) भारतबर्सआव विश्वायननि प्रभाव आलोचना खालाम।
उः भारतबर्सनि अर्थव्यवस्था, सामाजिक आरो राजनैतिक क्षेत्राव विश्वायननि प्रभाव गोजोन। जेनना-
(१) विश्वायननि प्रभावनि फालांगाव भारतबर्सआ आमदानीकृत वस्तुफोरनि अनुमति (Import Licensing) आव शिथिलता लाबाय।
(२) उद्योग क्षेत्राव भारतबर्सआ अनुमति प्रणाली (Licensing System) प्राय पुराय उठाय लाबाय।
(३) व्यक्तिगत खण्डनि बैंकफोर आरो संयुक्तभाबे चालायनाय विदेशी बैंकफोरखौ वित्तीय कार्जनि परिधि बाढायनायनि अनुमति दिहुन।
(४) विश्व बाणिज्य संस्था (World Trade Organization) नि प्रभावाव गुबुन वस्तुफोरनि उपर थानाय बाणिज्य शुल्क (Trade Tariff) उठाय लाबाय।
(घ) विश्वायननि सपक्षे आरो विपक्षे दुइटा-दुइटा युक्ति दिहुन। H.S. ’15, ’20
उः विश्वायननि सपक्षे दुइटा युक्ति-
(१) व्यक्तिगत खण्डनि बैंकफोर आरो विदेशी बैंकफोरखौ वित्तीय कार्य बाढायनायनि अनुमति दिहुन।
(२) विश्व बाणिज्य संस्था (World Trade Organization) नि प्रभावाव बाणिज्य शुल्क खम जाबाय।
विश्वायननि विपक्षे दुइटा युक्ति-
(१) आमदानीकृत वस्तुफोरनि अनुमति प्रणाली शिथिल खालामनायजों देशीय उद्योगफोर प्रभावित जायो।
(२) उद्योग क्षेत्राव अनुमति प्रणाली उठायनायजों प्रतिस्पर्धा बाढाय आरो स्थानीय उत्पादन प्रभावित जायो।
(ङ) विश्वायन प्रक्रिया सोंगा जोंनाय दुइटा संगठननि मुं लिर। H.S. ’15
उः (१) विश्व बैंक (World Bank) आरो (२) अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा निधि (International Monetary Fund) 1
रचना धर्मी प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – ६)
(क) विश्वायननि राजनैतिक परिणामफोर आलोचना खालाम। H.S. 16
उः विश्वायननि राजनैतिक परिणामफोर-
प्रथोम, विश्वायननि फालांगाव सरकारआ आयिन-श्रृंखलार रक्षां, राष्ट्रीय सुरक्षा (National Security) आरो नागरिकनि निरापत्ता उपर गोजोन दिहुन।
दोसोर, राष्ट्रनि आर्थिक-सामाजिक क्षेत्राव बाजार आधारित व्यवस्था (Market-based System) नि महत्व बाढाय जाबाय।
थाम, बहु-राष्ट्रीय कम्पनीफोर (Multinational Companies) गोजोन भूमिका लाबाय आरो सरकारनि निर्णयफोराव प्रभाव दिहुन ।
चार, विश्वनि देशफोरनि मजाङाव प्रतिस्पर्धा बाढाय जाबाय व्यवसाय, बाणिज्य आरो राजनैतिक प्रभाव विस्ताराव।
पांच, किछु राष्ट्रनि राजनैतिक शक्ति बाढाय जाबाय आरो गुबुन राष्ट्र शक्तिशाली राष्ट्रनि फालांगाव प्रभावित एबा शोषित जायो।
(ख) विश्वायननि सांस्कृतिक परिणामफोरनि बारे आलोचना खालाम। H.S. ’19
उः विश्वायननि सांस्कृतिक परिणामफोर-
(१) विश्वनि गुबुन जनगोष्ठीफोरनि मजाङाव संस्कृति आदान-प्रदान बाढाय जाबाय। विशेषभाबे पश्चिमीय संस्कृति (Western Culture) विश्वजुरि प्रभाव दिहुन।
(२) लुगुनफोरआ निजेर पसन्द अनुसार संस्कृति ग्रहण एबा परित्याग खालामदों, बेनि फालांगाव एकता आरो बुझेबा बाढाय जाबाय।
(३) संचार व्यवस्था उन्नयननि फालांगाव विश्वनि कुन जायगाजों संपर्क सहज जाबाय आरो भाव-অনুভति आदान-प्रदान सुलभ जायो।
(४) पश्चिमीय उन्नत संस्कृति तृतिय विश्व (Third World) आव लोकप्रिय जायो, बेनि फालांगाव स्थानीय संस्कृति खतरा फेस खालामदों।
(५) सांस्कृतिक विनिमयनि फालांगाव लुगुननि जीवन-मान (Standard of Living) उन्नत जायो।
