Class 12 Political Science Chapter 5 Solutions Bodo Medium
AHSEC Class 12 Political Science Chapter 5 Solutions Bodo Medium 2026–27-आव HS 2nd Year फरायसाफोरनि थाखाय बे अध्यायनि गोनां प्रश्न-फिननाय, फरायनाय सामग्रा आरो Revision Materials गोरलै बड़ो रावजों दिहुननाय जादों। बे अध्यायाव दक्षिण एशियानि राजनैतिक बेबस्था, भारत आरो बेनि गेजेरनि पड़ोसी राष्ट्रफोरनि सोमोन्दो, लोकतन्त्रनि जौगानाय आरो आंचलिक सहयोग सोमोन्दै फरायनो मोननो हायो।
📚 बेयाव मा मा मोननो हायो?
- 📖 Chapter 5 नि गोनां प्रश्न-फिननाय
- ⭐ परीक्षानि थाखाय गोनां प्रश्नफोर
- 📝 सानथाव आरो गोजोनाय प्रश्न-फिननाय
- 🌏 दक्षिण एशियानि राजनैतिक बिसय
- 🇮🇳 भारत आरो दक्षिण एशियानि राष्ट्रफोरनि सोमोन्दो
- 🇵🇰 भारत–पाकिस्तान सोमोन्दो
- 🇧🇩 भारत–बांग्लादेश सोमोन्दो
- 🇱🇰 भारत–श्रीलंका सोमोन्दो
- 🤝 SAARC आरो आंचलिक सहयोग
- 🏛️ लोकतन्त्र आरो राजनैतिक आन्दोलोन
- 📚 Revision Materials
- 🎯 2026–27 परीक्षानि फरायनाय
🌏 समकालीन दक्षिण एशिया: गोनां बिसय
दक्षिण एशियाआ बिभिन्न राष्ट्र, संस्कृति आरो समाजजों जौगायनाय मोनसे गुरैबो गोदान आंचल। बे आंचलनि राष्ट्रफोरनि गेजेराव ऐतिहासिक आरो सांस्कृतिक सोमोन्दो दं। नाथाय राजनैतिक बिरोदा, सीमा समस्या, लोकतन्त्रनि चुनौती आरो गुबुन-गुबुन राजनैतिक समस्याफोरनि थाखाय आंचलाव बिसोरनि गेजेराव गोदान-गोदान चुनौती फैनाय जायो।
बे अध्यायाव भारत-पाकिस्तान सोमोन्दो, बांग्लादेशनि राजनैतिक जौगानाय, नेपालनि लोकतान्त्रिक सोलायनाय, श्रीलंका नि जातिगत संघर्ष, SAARC आरो आंचलिक सहयोग जेरै गोनां बिसयफोरखौ फरायनो मोननो हायो।
🎯 परीक्षानि फरायनायखौ गोरलै खालाम
बे अध्यायनि फरायनाय समाव दक्षिण एशियानि राष्ट्रफोरनि राजनैतिक बेबस्था, लोकतन्त्रनि अवस्था, आपसनि सोमोन्दो आरो आंचलिक सहयोग खौ गोसारै बुजिनांगोन। भारत आरो बेनि पड़ोसी राष्ट्रफोरनि सोमोन्दै गोनां घटनाफोरखौ फरायनायजों परीक्षानि प्रश्न-फिननाय फिननो सुबिदा जायो।
AHSEC Class 12 Political Science Chapter 5 Solutions Bodo Medium 2026–27-आ Chapter-wise Question Answer practice आरो Quick Revision नि थाखाय बाहायनो हायै सोरजिनाय सामग्रा।
🌟 गोरलै रावजों फरायसाफोरनि थाखाय सोरजिनाय सामग्रा
बे content-आ गुबुननि लेखानि नकल नखालामनानै गोदानै सोरजिनाय। रावखौ गोरलै आरो स्पष्ट खालामनाय जादों, जाहाते फरायसाफोरा बिसयखौ सहजै बुजिनो हायो। अध्याय जों सोमोन्दोगोनां गोनां बिसयफोरखौनो सामिल खालामनाय जादों।
बे सामग्रीआ Class Test, Unit Test, Pre-Board आरो HS 2nd Year Final Examination 2026–27 नि फरायनायनि थाखाय बाहायनो हायो।
भाग-कः गोदानि विश्वनि राजनैतिक बिजिरनाय (Contemporary World Politics) (Marks: 50)
Class 12 Political Science Chapter 5 Solutions Bodo Medium
अध्याय 5: समसामयिक दक्षिण एशिया (Contemporary South Asia)
निर्वाचित प्रश्न-उत्तर (Selected Questions-Answers)
अति संक्षिप्त उत्तरनि प्रश्नफोर (VSA/Marks: 1 each)
(a) SAARC नि पुरा नामखौ लिर।
उः दक्षिण एशियाई अंचलिक सहयोग संघ (South Asian Association for Regional Cooperation) |
(b) “SAFTA खौ इस्लामाबादाव (Islamabad) होनाय 12 नं SAARC शिखर सम्मेलनाव (12th SAARC Summit) हस्ताक्षर खालामगोन।” वे बिबृतिखौ सही ने?
उः सही (Correct)।
(c) श्रीलंका (Sri Lanka) आव राजनीति बहुसंख्यक समुदायनि दखलताव दें। (Fill in the blank)
उः सिंहली (Sinhalese) |
(d) भारतनि ‘लुक ईस्ट पॉलिसी’ (Look East Policy) नि मोनसे भाग कुन रास्ट्रो?
उ: बांग्लादेश (Bangladesh) |
नोटः भारतनि लुक ईस्ट पॉलिसी मुख्यत दक्षिण-पूर्व एशियानि रास्ट्रोफोर (ASEAN Countries) उपरि केन्द्रित आसिल। बांग्लादेश भारतनि “पड़ोसी नीति” (Neighbourhood Policy) नि भाग।
(e) दक्षिण एशिया (South Asia) मानो?
उः दक्षिण एशिया आ सात रास्ट्रो-बांग्लादेश (Bangladesh), भूटान (Bhutan), मालदीव (Maldives), भारत (India), नेपाल (Nepal), पाकिस्तान (Pakistan) आरो श्रीलंका (Sri Lanka) खौ बुझे।
(f) चीन (China) दक्षिण एशियानि भाग ने?
उः नङा (No)।
(g) दक्षिण एशियायाव सिबसोनाय अर्थव्यवस्था (Liberalised Economy) गाबगोन पहिलि कुन रास्ट्रो?
उः श्रीलंका (Sri Lanka) |
(h) चीनी साम्यवादी क्रान्ति (Chinese Communist Revolution) नि नेता कुन आसिल?
उः माओ जेदोंग (Mao Zedong)1
(i) 1998 बोसोराव भारत (India) कुन ठायाव परमाणु परीक्षण (Nuclear Tests) खालामगोन?
उ: राजस्थाननि पोखरण (Pokhran, Rajasthan) |
(j) SAARC नि मुख्य उद्देस्य मा?
उः दक्षिण एशियानि रास्ट्रोफोरनि गेजेराव सहयोग (Cooperation) गथ’ नाय आरो राजनैतिक, आर्थिक, सामाजिक, सांस्कृतिक, तकनीकी आरो वैज्ञानिक क्षेत्रफोराव उन्नयन खालामनाय।
(k) 14 नं SAARC शिखर सम्मेलन (14th SAARC Summit) खोनोठायाव होगोन?
उ: 2007 बोसोराव नयादिल्ली (New Delhi) |
(l) कुन भारतीय प्रधानमन्त्री (Indian Prime Minister) बसजों लाहौर (Lahore) सों यात्राखौ खालामगोन?
उ: अटल बिहारी वाजपेयी (Atal Bihari Vajpayee) |
(m) 15 नं SAARC शिखर सम्मेलन (15th SAARC Summit) खोनोठायाव होगोन?
उ: 2008 बोसोराव कोलम्बो (Colombo)।
(n) गिबि SAARC शिखर सम्मेलन (First SAARC Summit) खोनोठायाव होगोन?
उ: 1985 बोसोराव ढाका (Dhaka)।
(0) SAARC खौ खेबा बोसोराव गथ’ नाय जालांगोन? H.S. ’18
उ: 1985 बोसोराव ।
(p) श्रीलंका (Sri Lanka) खौ खेबा बोसोराव स्वाधीनता (Independence) लाबागोन?
उ: 1948 बोसोराव।
(q) भारत (India) आरो पाकिस्तान (Pakistan) खेबा बोसोराव परमाणु परीक्षण खालामगोन?
उ: 1998 बोसोराव।
(r) भारत (India) खेबा बोसोराव श्रीलंका (Sri Lanka) आव शान्ति रक्षक बल (Peace Keeping Force) दैगोन?
उ: 1987 बोसोराव ।
(s) रिक्तस्थानखौ फोजो: बांग्लादेश (Bangladesh) निफ्राय सिम पाकिस्तान (Pakistan) नि भाग आसिल।
उ: 1947 निफ्राय 1971 सिम।
(t) भारतनि लुक ईस्ट पॉलिसी (Look East Policy) नि मोनसे भाग कुन रास्ट्रो? H.S. ’18
उ: श्रीलंका (Sri Lanka) |
(u) WTO नि पुरा नामखौ लिर। H.S. ’18
उः विश्व व्यापार संगठन (World Trade Organization) |
संक्षिप्त उत्तरनि प्रश्नफोर (Short Answer Type Questions)
(a) भारत (India) आरो बांग्लादेश (Bangladesh) नि गेजेराव सहयोगनि दुइ क्षेत्र लिर।
उ:
1. अर्थव्यवस्था (Economy), वित्त (Finance), व्यापार (Trade), परिवहन (Transport) आरो संचार (Communication) क्षेत्रफोराव सहयोग।
2. दुनो रास्ट्रोआ आपुननि भूमिखौ आतङ्कवाद (Terrorism) नि उपयोग खालामनो अनुमति नोहोगोन।
(b) भारतनि परमाणु परीक्षण (Nuclear Tests) उपरि पाकिस्ताननि प्रतिक्रिया मा आसिल?
उ: 1998 बोसोराव भारत पोखरणाव परीक्षण खालामनायनि उनाव पाकिस्तान चागाइ पहार (Chagai Hills) आव परीक्षण खालामगोन। बेनि उनाव दुनो रास्ट्रोनि गेजेराव सैन्य सन्तुलन (Military Balance) स्थापन्नाय जालांगोन।
(c) श्रीलंका (Sri Lanka) नि विवादाव लिप्त दुइ समूह कुनफोर?
उः सिंहली (Sinhalese) आरो तमिल (Tamils) |
(d) लुक ईस्ट पॉलिसी (Look East Policy) मानो?
उः भारत (India) आ इण्डोनेशिया (Indonesia), मलेशिया (Malaysia), फिलिपिन्स (Philippines), सिंगापुर (Singapore) आरो थाइल्याण्ड (Thailand) जों आर्थिक समपार्क मजबुत खालामनो ग्रहन खालामनाय नीति।
(e) भारत (India) आरो नेपाल (Nepal) नि गेजेराव विशेष समपार्क दं ने?
उ: हो, दुनो रास्ट्रोनि गेजेराव विशेष समपार्क दं।
1. दुनो देशनि नागरिक पासपोर्ट (Passport) आरो भिसा (Visa) नालागोन गथ’नो आरो खामानि खालामनो पारयो।
2. व्यापार (Trade), विज्ञान (Science), प्राकृतिक सम्पद (Natural Resources) आरो विद्युत उत्पादन (Electricity Generation) क्षेत्रफोराव सहयोग दं।
(f) SAFTA नि पुरा नाम मा?
उः दक्षिण एशियाई मुक्त व्यापार क्षेत्र (South Asian Free Trade Area)|
(g) LTTE मानो?
उः तमिल ईलम मुक्ति बाघ (Liberation Tigers of Tamil Eelam) |
(h) नेपाल (Nepal) आव गणतन्त्र (Democracy) खायसे स्थापन्नाय जालांगोन? H.S. ’18
उ: 2006 सिम नेपालाव राजतन्त्र (Monarchy) आसिल। 2006 बोसोराव लोकतान्त्रिक आन्दोलन (Democratic Movement) नि फलस्वरूप प्रतिनिधि संसद (Representative Parliament) पुनः स्थापन्नाय जालांगोन। 23 दिसेम्बर 2007 नि सम्झौता (Agreement) नि उनाव राजतन्त्र बिलुप्त जालांगोन आरो मई 2008 आव नेपाल संघीय लोकतान्त्रिक गणराज्य (Federal Democratic Republic) हिसाबै घोषणा खालामगोन।
(i) SAARC नि दुइ पर्यवेक्षक रास्ट्रो (Observer States) कुनफोर?
उः चीन (China) आरो जापान (Japan) ।
(j) भारत (India) आरो पाकिस्तान (Pakistan) नि गेजेराव विवादनि दुइ क्षेत्र लिर।
उ:
1. जम्मू आरो कश्मीर (Jammu and Kashmir) सीमा विवाद।
2. भारत बिरुद्धे आतङ्कवादाव पाकिस्ताननि समर्थन।
(k) भारत (India) आरो बांग्लादेश (Bangladesh) नि गेजेराव मोनसे सहयोग क्षेत्र आरो मोनसे विवाद क्षेत्र लिर। H.S. 15, 20
उ:
सहयोगः व्यापार समपार्क बोरखानाय।
विवादः बांग्लादेश निफ्राय असम (Assam) सिम प्रवासन (Migration) |
(l) श्रीलंका (Sri Lanka) नि संघर्षाव लिप्त दुइ समुदाय कुनफोर? H.S. ’18
उः तमिल (Tamils) आरो सिंहली (Sinhalese) |
मोजां गोबां उत्तरनि सोंनायफोर (Medium Length Question-Answers)
(a) SAARC (SAARC) गथ’ नायनि मूल कारणफोर मा आसिल?
नाखायबा
मोनसे सहयोगमूलक संगठन (Cooperative Organisation) हिसाबै SAARC नि भूमिका आलचना खालाम। H.S. ’12, 17
उः सहयोगमूलक संगठन हिसाबै SAARC (SAARC) नि भूमिका होलांखौः
1. दक्षिण एशियानि (South Asia) मानुहनि कल्याण (Welfare) खौ उन्नति खालामनाय।
2. मानुहनि जीवन-मान (Standard of Living) खौ सुधार खालामनाय ।
3. सामूहिक आत्मनिर्भरता (Collective Self-Reliance) खौ प्रवर्धन खालामनाय ।
4. आर्थिक वृद्धि (Economic Growth) खौ द्रुतगति खालामनाय।
5. पारस्परिक बिस्वास (Mutual Trust) आरो बोजोंनाय (Understanding) खौ बोरखां खालामनाय।
6. आर्थिक, सामाजिक, राजनैतिक, सांस्कृतिक आरो वैज्ञानिक क्षेत्रफोराव सहयोग बोरखां खालामनाय।
7. अंचलिक (Regional) आरो अन्तर्राष्ट्रिय संगठनफोरजों सहयोग स्थापन्नाय।
(b) पाकिस्तान (Pakistan) आव स्थिर गणतन्त्र (Stable Democracy) स्थापन्नायाव असफल होनायनि कारणफोर लिर।
उः पाकिस्तान (Pakistan) आव स्थिर गणतन्त्र गथ’ नायाव गोबां कारणफोर बाधा दियागोनः
1. सैन्यबल (Military), धार्मिक अभिजात वर्ग (Religious Elites), भूमिपति वर्ग (Landed Aristocracy) आरो विशेषाधिकार प्राप्त वर्ग (Privileged Classes) नि प्रभुत्व।
2. भारत (India) जों संघर्ष (Conflict) नि कारणे सैन्यबलनि भूमिका बोरखां जालांगोन।
3. राजनैतिक दल (Political Parties) आरो लोकतान्त्रिक संस्था (Democratic Institutions) नि दुर्बलता।
4. नागरिक शासन (Civilian Governance) निफ्राय सैन्य शासन (Military Rule) खौ कखनो-कखनो बेशि प्रभावशाली मोनगोन।
(c) 2001 बोसोरनि आग्रा शिखर सम्मेलन (Agra Summit) उपरि नोट लिर।
उ: 14-15 जुलाई 2001 बोसोराव भारतनि आग्रा (Agra, India) आव भारत (India) आरो पाकिस्तान (Pakistan) नि गेजेराव मोनसे ऐतिहासिक शिखर सम्मेलन (Historic Summit) होगोन। बे समेलनाव परमाणु अस्त्र (Nuclear Weapons), कश्मीर समस्या (Kashmir Issue) आरो भारत-पाक सीमा समपार्क (Indo-Pak Border Relations) उपरि आलचना खालामगोन।
(d) पूर्व पाकिस्तान (East Pakistan) नि मानुहनि मुक्ति आन्दोलन (Liberation Movement) सुरु खालामनायनि कारणफोर दिहुन। H.S. ’15
उ: 14 अगस्त 1947 बोसोराव पाकिस्तान (Pakistan) ब्रिटिश शासन (British Rule) निफ्राय स्वाधीनता लाबागोन। बे रास्ट्रोआ पश्चिम पाकिस्तान (West Pakistan) आरो पूर्व पाकिस्तान (East Pakistan) नामनि दुइ बेग्ला भागआव बिभाजित आसिल। पूर्व पाकिस्तान 1971 बोसोर सिम पाकिस्ताननि भाग आसिल।
1. पूर्व पाकिस्ताननि मानुहफोर मुख्यत बांग्ला-भाषी (Bengali-speaking) आसिल आरो सांस्कृतिक भाबे बेग्ला आसिल।
2. पश्चिम पाकिस्तान आ उर्दू भाषा (Urdu Language) आरो निजर संस्कृति जबरदस्ती लागू खालामगोन।
3. मानुहफोर सरकाराव उचित प्रतिनिधित्व (Proper Representation) दाबि खालामगोन।
4. 1970 बोसोरनि निर्वाचनाव शेख मुजीबुर रहमान (Sheikh Mujibur Rahman) नि नेतृत्वाव आवामी लीग (Awami League) बहुमत लाबागोन।
5. पश्चिम पाकिस्ताननि नेताफोर संसद (Constituent Assembly) खौ बहनो अनुमति नोहोगोन आरो शेख मुजीबुर रहमान खौ गिरफ्तार खालामगोन।
बेफोरनि फलस्वरूप मुक्ति आन्दोलन सुरु जालांगोन आरो 1971 बोसोराव स्वतंत्र बांग्लादेश (Independent Bangladesh) गथ’ नाय जालांगोन।
रचना खामानिनि सोंनायफोर (Essay Type Questions)
(a) SAARC नि भूमिका आरो सीमाबद्धताफोर लिर।
उ: 1985 बोसोराव SAARC (South Asian Association for Regional Cooperation) नामनि अंचलिक संगठन गथ’ नाय जालांगोन। इयार सदस्य रास्ट्रोफोर- भारत (India), पाकिस्तान (Pakistan), नेपाल (Nepal), बांग्लादेश (Bangladesh), भूटान (Bhutan), श्रीलंका (Sri Lanka) आरो मालदीव (Maldives) |
भूमिका (Role):
1. दक्षिण एशियायाव सहयोग बोरखां खालामनाय।
2. पर्यावरण (Environment), जलवायु परिवर्तन (Climate Change) आरो ओजोन परत (Ozone Layer) संरक्षण उपरि भारतनि पहल ।
3. दक्षिण एशियाई मुक्त व्यापार क्षेत्र (SAFTA) स्थापन्नाय ।
4. कृषि (Agriculture), विज्ञान (Science) आरो प्रौद्योगिकी (Technology) उपरि आलचना।
सीमाबद्धता (Limitations):
1. आर्थिक सम्पद (Financial Resources) नि अभाव।
2. पारस्परिक अविश्वास (Mutual Distrust) |
3. द्विपक्षीय समस्या (Bilateral Issues) नि उठान।
4. किछु लहान रास्ट्रोआ भारतखौ “बिग ब्रदर” (Big Brother) बुले आलोचना खालामगोन।
(b) SAFTA खौ खायसे उद्देस्यनि थाखाय गथ नाय जालांगोन? H.S. 216
उः इस्लामाबादाव (Islamabad) होनाय 12 नं SAARC शिखर सम्मेलनाव दक्षिण एशियाई मुक्त व्यापार क्षेत्र (South Asian Free Trade Area) गथ’ नायनि निर्णय लानाय जालांगोन। 2004 बोसोराव चुक्ति साइन खालामगोन आरो 1 जनवरी 2006 निफ्राय कार्यकर जालांगोन।
मुख्य उद्देस्यफोरः
1. दक्षिण एशियायाव मुक्त व्यापार (Free Trade) स्थापन्नाय।
2. व्यापारिक बाधा (Trade Barriers) खौ कम खालामनाय।
3. शान्ति (Peace) आरो सहयोग (Cooperation) बोरखां खालामनाय ।
4. आर्थिक उन्नति (Economic Development) सुनिश्चित खालामनाय।
(c) दक्षिण एशियायाव स्थायी शान्ति (Permanent Peace) खायसे स्थापन्नाय जायो ?
उ:
1. रास्ट्रोफोरनि गेजेराव सहयोग बोरखां खालामनाय ।
2. आतङ्कवाद (Terrorism) निर्मूल खालामनाय।
3. द्विपक्षीय विवाद (Bilateral Disputes) समाधान खालामनाय।
4. आन्तरिक विषयफोराव हस्तक्षेप नखालामनाय आरो संवाद (Dialogue) जों समस्या समाधान।
5. व्यापार (Trade) आरो प्रौद्योगिकी सहयोग (Technological Cooperation) जों उन्नति द्रुतगति खालामनाय ।
(d) भारत (India) आरो पाकिस्तान (Pakistan) नि नावा समपार्क उपरि संक्षेपै लिर। H.S. ’17
नाखायबा
भारत-पाकिस्तान विवादनि कारणफोर आलचना खालाम। H.S. ’20
उ:
1. जम्मू आरो कश्मीर (Jammu and Kashmir) उपरि विवाद।
2. आतङ्कवाद (Terrorism) नि समस्या।
3. 1999 बोसोरनि कारगिल युद्ध (Kargil War)|
4. पाकिस्ताननि चीन (China) जों घनिष्ठ समपार्क आरो भारतनि संयुक्त राज्य अमेरिका (United States) जों समपार्क।
तथापि, दुनो पड़ोसी रास्ट्रोनि गेजेराव मैत्रीपूर्ण समपार्क स्थापन्नाय विश्व शान्तिनि थाखाय जोबोर जुरुरी।
(e) ASEAN (ASEAN) नि उद्देस्य आरो उपलब्धिफोर बर्णना खालाम। H.S. ’20
उ: ASEAN (Association of Southeast Asian Nations) खौ 1967 बोसोराव गथ’ नाय जालांगोन।
उद्देस्य आरो उपलब्धिफोरः
1. आर्थिक उन्नतिनि थाखाय अन्तर-सरकारी सहयोग (Intergovernmental Cooperation) बोरखां खालामनाय।
2. शिक्षा (Education) आरो सामाजिक-सांस्कृतिक आदान-प्रदान (Socio-Cultural Exchange) प्रोत्साहन।
3. अंचलिक विवादफोर शान्तिपूर्ण भाबे समाधान खालामनाय।
4. राजनैतिक सुरक्षा (Political Security) आरो सैन्य सहयोग (Military Cooperation) बोरखां खालामनाय।
5. ASEAN Vision 2020 नि बायदि अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्राव बहिर्मुखी नीति (Outward-Looking Policy) ग्रहन ।
जॉनाय, ASEAN जोबोर प्रगति खालामगोन, नाथाय इयार समग्र उद्देस्यफोर सम्पूर्ण भाबे सफल जालायाखै नोहों।
