Join WhatsApp

Join Now

Join Telegram

Join Now

Class 12 Political Science Chapter 3 Solutions Bodo Medium

By Rabbi Masrur

Published On:

AHSEC Class 12 Political Science Chapter 3 Solutions Bodo Medium

AHSEC Class 12 Political Science Chapter 3 Solutions Bodo Medium 2026–27-आव HS 2nd Year फरायसाफोरनि थाखाय बे अध्यायनि गोनां प्रश्न-फिननाय, फरायनाय सामग्रा आरो Revision Materials गोरलै बड़ो रावजों दिहुनो हायो। बे अध्यायाव अमेरिका महाशक्तिनि जौगानाय, बेनि सामरिक आरो आर्थिक गोहो, सांस्कृतिक प्रभाव आरो अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति आव अमेरिका नि भूमिका सोमोन्दै फरायनो मोननो हायो।

📚 बेयाव मा मा मोननो हायो?

  • 📖 Chapter 3 नि गोनां प्रश्न-फिननाय
  • ⭐ परीक्षानि थाखाय गोनां प्रश्नफोर
  • 📝 सानथाव आरो गोजोनाय प्रश्न-फिननाय
  • 🇺🇸 अमेरिका नि महाशक्ति हिसाबै जौगानाय
  • 🪖 अमेरिका नि सामरिक गोहो
  • 💰 अमेरिका नि आर्थिक गोहो
  • 🌐 अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति आव अमेरिका नि प्रभाव
  • 🎬 अमेरिका नि सांस्कृतिक प्रभाव आरो Soft Power
  • 🤝 अमेरिका नि विदेश नीति
  • 📚 Revision Materials
  • 🎯 2026–27 परीक्षानि फरायनाय

🌍 अमेरिका नि वर्चस्व: गोनां बिसय

सोभियत संघनि बिसर्जन आरो शीत जुद्धनि जोबनायनि उनाव अमेरिका विश्वनि मोनसे गोनां महाशक्ति हिसाबै जौगादोंमोन। सामरिक गोहो, आर्थिक क्षमता, विज्ञान-प्रযুক্তि आरो सांस्कृतिक प्रभावनि थाखाय अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति आव अमेरिका नि प्रभाव बांसिन जादोंमोन।

बे अध्यायाव अमेरिका नि सामरिक गोहो, आर्थिक गोहो, Soft Power, सांस्कृतिक प्रभाव, अमेरिका नि विदेश नीति आरो बेनि विश्व राजनीति आव प्रभाव जेरै गोनां बिसयफोरखौ फरायनो मोननो हायो।

🎯 परीक्षानि फरायनायखौ गोरलै खालाम

बे अध्यायनि फरायनाय समाव अमेरिका नि वर्चस्वनि सामरिक, आर्थिक आरो सांस्कृतिक आयामफोर खौ अलग-अलग महरै बुजिनांगोन। अमेरिका नि गोहो आरो अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति आव बेनि प्रभावनि सोमोन्दोखौ बुजिनायजों गोनां प्रश्नफोरनि फिननाय फिननो सुबिदा जायो।

AHSEC Class 12 Political Science Chapter 3 Solutions Bodo Medium 2026–27-आ Chapter-wise Question Answer practice आरो Quick Revision नि थाखाय बाहायनो हायै सोरजिनाय सामग्रा।

🌟 गोरलै रावजों फरायसाफोरनि थाखाय सोरजिनाय सामग्रा

बे content-आ नकल नखालामनानै सोरजिनाय। अध्याय जों सोमोन्दोगोनां बिसयफोरखौ गोरलै, स्पष्ट आरो फरायसाफोरनि थाखाय बुजिनो हायै बड़ो रावजों फोसावनाय जादों। गोनां बिसयफोरखौनो सामिल खालामनाय जादों, जाहाते फरायसाफोरा अनावश्यक जानकारीयाव सम नाङा खालामनानै अध्यायखौ फरायनो आरो Revision खालामनो हायो।

बे सामग्रीआ Class Test, Unit Test, Pre-Board आरो HS 2nd Year Final Examination 2026–27 नि फरायनायनि थाखाय बाहायनो हायो।

भाग-कः गोदानि विश्वनि राजनैतिक बिजिरनाय (Contemporary World Politics) (Marks: 50)

Class 12 Political Science Chapter 3 Solutions Bodo Medium

आयाय 3: अन्तर्राष्ट्रिय राजनैतिआव संयुक्त राज्य अमेरिकानि प्रभुत्वनि (Hegemony of the United States in International Politics)

निरबाचित सोंनाय आरो फिनायफोर (Selected Questions-Answers)

गोजान खामानियाव फिनाय सोंनायफोर (VSA / Marks for each – 1)

(a) ‘एकध्रुवीय बेबस्था’ (Unipolar System) मानो?

उः जखन विश्वनि गोबां शक्ति आरो प्रभाव मोनसे केन्द्र बा मोनसे रास्ट्रोआव संकेन्द्रित जालायो, बेखौ एकध्रुवीय बेबस्था (Unipolar System) होनना बुंनो जायो।

(b) गाहायनि बयानखौ सोंधार खालाम विश्व प्रभुत्वनि (World Hegemony) रुइ गोजां रोमनिआव (Ancient Rome) दें।’

उः विश्व प्रभुत्वनि (World Hegemony) रुइ गोजां ग्रीस आव (Ancient Greece) दें।

(c) ‘सफ्ट पावर’ (Soft Power) मानो?

उः जखन मोनसे रास्ट्रो आपुन आदर्श आरो भाबनानि प्रभावजों गुबुन रास्ट्रोफोरनि उपरि प्रभुत्व फारायो, बेखौ सफ्ट पावर (Soft Power) होनना बुंनो जायो।

(d) ‘हार्ड पावर’ (Hard Power) मानो?

: मोजां भाबे सज्जित आरो संगठित सशस्त्र सेनाफोरनि (Armed Forces) नि शक्तिखौ हार्ड पावर (Hard Power) होनना बुंनो जायो।

(e) ‘ऑपरेशन डेजर्ट स्टोर्म’ (Operation Desert Storm) मानो?

उ: 1991 बोसोराव 34 खन रास्ट्रोनि लगभग 6,60,000 सैनिकनि संयुक्त सैन्य अभियान (Military Campaign) द्वारा इराक (Iraq) नि कब्जानिफ्राय कुवैतखौ (Kuwait) मुक्त खालामनाय खामानिखौ
‘ऑपरेशन डेजर्ट स्टोर्म’ (Operation Desert Storm) होनना बुंनो जायो।

(f) संरचनात्मक शक्ति (Structural Power) हिसाबै प्रभुत्वनि मोनसे उदाहरण दिहा।

उः संचारनि थाखाय समुन्द्रनि लामफोर (Sea Routes for Communication) |

(g) ‘ऑपरेशन एन्ड्युरिङ फ्रीडम’ (Operation Enduring Freedom) खौ कुनाय खालामगोन आरो कुननि बिरुध्दे?

उः संयुक्त राज्य अमेरिका (United States) आ अफगानिस्ताननि तालिबान (Taliban) आरो अल-कायदा (Al-Qaeda) संगठननि बिरुध्दे बे अभियानखौ लानाय खालामगोन।

(h) वैश्विक सार्वजनिक सम्पदनि (Global Public Good) मोनसे उदाहरण दिहा।

उः इन्टरनेट (Internet) |

(i) ‘ग्लोबल विलेज’ (Global Village) मानो?

उः सूचना प्रौद्योगिकी (Information Technology) आरो संचार बेबस्थाफोरनि कारणे संकुचित जालानाय वर्तमान विश्वखौ ग्लोबल विलेज (Global Village) होनना बुंनो जायो।

(j) 1881 बोसोराव अमेरिकाय (United States) स्थापन्नाय गिबि व्यावसायिक बिजनेस स्कुलनि (Business School) मुं मा आसिल?

उः व्हार्टन स्कुल (The Wharton School) |

(k) अमेरिकाय (United States) गिबि MBA कार्यक्रम (MBA Programme) खोनासे सुरु जालांगोन?

: 1908 बोसोराव हार्वर्ड विश्वविद्यालयाव (Harvard University) |

(l) गिबि गल्फ वारनि (First Gulf War) समायाव संयुक्त राज्य अमेरिकानि राष्ट्रपति कुन आसिल?

उः जर्ज एच. डब्ल्यू, बुश (George H. W. Bush) |

(m) अमेरिकानि सैन्य अनुसन्धान परियोजना (American Military Research Project) मा बोसोराव सुरु जालांगोन?

उ: 1950 बोसोराव।

(n) अन्तर्राष्ट्रिय परिप्रेक्ष्याव अमेरिकानि प्रभुत्व (American Hegemony) मा बोसोरनिफ्राय सुरु जालांगोन?

: 1991 बोसोरनिफ्राय।

(०) आधुनिक विश्व राजनैतिआव ‘9/11’ (Nine-Eleven) मानो? H.S. ’19, 20

उः 11 सेप्टेम्बर 2001 आव अल-कायदा (Al-Qaeda) संगठनजों जुक्त 19 खन अपहरणकारिफोर (Hijackers) आ चारिखन विमान अपहरण खालामनाने न्यूयॉर्क सिटीनि (New York City) गुरुत्वपूर्ण केन्द्रफोराव आत्मघाती आक्रमण खालामगोन। लगभग 3,000 मानसि मुइगोन। बे घटना विश्व राजनैतिआव गम्भीर प्रभाव दं खालामगोन।

(p) ‘9/11’ आक्रमणाव खोनासे मानसि मुइगोन?

उः लगभग 3,000 मानसि।

(q) ‘अल-कायदा’ (Al-Qaeda) मानो?

उ: अल-कायदा (Al-Qaeda) अफगानिस्तानाव आधारित मोनसे आतंकवादी संगठन (Terrorist Organization) आसिल।

(r) आधुनिक विश्व राजनैतिआव ‘एकध्रुवीय’ (Unipolar) मानो?

उः बेया संयुक्त राज्य अमेरिकानि (United States of America) एकाधिकार प्रभुत्वखौ दिहा।

(s) NATO नि फुल फर्मा मा?

उः नर्थ एटलांटिक ट्रिटी अर्गानाइजेशन (North Atlantic Treaty Organization) |

(t) ‘गिबि यूरोपियन वार’ (First European War) खौ ‘इराकनि बिरुध्दे गल्फ वार’ (Gulf War against Iraq) होननाओ बुंनो जायो। (Yes/No) H.S. ’19

उ: Yes

(u) 1985 बोसोराव सोवियत यूनियनाव सुधार कुनाय सुरु खालामगोन? H.S. ’19

उः मिखाइल गोर्बाचेव (Mikhail Gorbachev) |

(v) इराक (Iraq) आ कुवैत (Kuwait) खौ मा बोसोराव आक्रमण खालामगोन? H.S. ’20

: 1990 बोसोराव।

(w) ‘ऑपरेशन डेजर्ट स्टोर्म’ (Operation Desert Storm) मानो? H.S. ’20

उ: 1991 बोसोराव संयुक्त राष्ट्रसंघनि (United Nations) नेतृत्त्वाव इराकनि बिरुध्दे लानाय सैन्य अभियानखौ ‘ऑपरेशन डेजर्ट स्टोर्म’ (Operation Desert Storm) होनना बुंनो जायो।

गोजान फिनाय सोंनायफोर (Short Question- Answers /Marks for each – 2)

(a) ‘ऑपरेशन इन्फिनिट रीच’ (Operation Infinite Reach) मानो?

उ: अल-कायदा (Al-Qaeda) द्वारा नैरोबी (Nairobi) आरो दार-एस-सलाम (Dar es Salaam) आव अमेरिकानि दूतावासफोराव बम आक्रमण खालामनायनि उनाव राष्ट्रपति बिल क्लिन्टन (Bill Clinton) आ सुडान (Sudan) आरो अफगानिस्तान (Afghanistan) आव मिसाइल आक्रमणनि आदेश होगोन। बे अभियानखौ ऑपरेशन इन्फिनिट रीच’ (Operation Infinite Reach) होनना बुंनो जायो।

(b) राष्ट्रपति बिल क्लिन्टन (Bill Clinton) आ जोर होनाय दुइ सफ्ट मुद्दाफोर (Soft Issues) लिर।

उ:

1. गणतन्त्र स्थापन्नाय (Establishment of Democracy) |

2. वैश्विक व्यापारनि प्रसार (Promotion of Global Trade) |

(c) अल-कायदा (Al-Qaeda) नेता ओसामा बिन लादेन (Osama bin Laden) खोनासे आरो खानायाव मुइगोन?

उ: 2 मई 2011 आव पाकिस्ताननि एबटाबाद (Abbottabad, Pakistan) आव।

(d) विश्व राजनैतिआव प्रभुत्व (Hegemony) खौ खोनासे प्रकारे बेबहार खालामो? उ:

1. हार्ड पावर (Hard Power) |

2. स्ट्रक्चरल पावर (Structural Power) |

3. सफ्ट पावर (Soft Power) |

(e) ‘ब्यान्डवागनिङ’ (Bandwagoning) बा सफल संलग्नता रणनीति (Strategy of Successful Engagement) मानो?

उः प्रभुत्वशाली रास्ट्रोनि बिरुध्दे विरोध खालामनायनि सोलाय, मोनसे रास्ट्रो आपुन उत्पादन बारायो, व्यापार विस्तारित खालामो, प्रौद्योगिकी सुधार खालामो आरो आर्थिक निवेश खालामो। बे दृष्टिकोणखौ
ब्यान्डवागनिङ (Bandwagoning) होनना बुंनो जायो।

(f) सार्वजनिक सम्पदनि (Public Goods) दुइ उदाहरण दिहा।

उ:

1. समुद्री लामफोर (Sea Routes) |

2. इन्टरनेट (Internet) |

(g) अमेरिकानि प्रभुत्वनि (American Hegemony) दुइ परिणाम लिर।

उ:

1. अन्तर्राष्ट्रीय मुद्रा कोष (International Monetary Fund) |

2. विश्व व्यापार संगठन (World Trade Organization) |

नोटः बे संस्थाफोर अन्तर्राष्ट्रीय चुक्तिनि माध्यमजों गथ’नाय जालांगोन, नाथाय अमेरिकानि प्रभाव बेफोराव जोहर।

(h) क्रय शक्ति समानता (Purchasing Power Parity – PPP) मानो?

उः बेया दुइ रास्ट्रोनि मुद्रानि मुल्यखौ सामान आरो सेवाफोर किननो पारनाय शक्तिनि आधाराव तुलनात्मक भाबे दिहा।

(i) सफ्ट पावर हिसाबै प्रभुत्व (Hegemony as Soft Power) मानो?

उः संस्कृति (Culture), जीवनशैली (Lifestyle), पोशाक (Dress) आरो आचरण (Behaviour) नि माध्यमजों गुबुन रास्ट्रोफोरखौ प्रभावित खालामनाय शक्तिखौ सफ्ट पावर होनना बुंनो जायो।

(i) अमेरिकानि प्रभुत्व (U.S. Hegemony) खोनासे आरो मानो सुरु जालांगोन?

उ: 1991 बोसोराव सोवियत यूनियननि (Soviet Union) भांगोनायनि उनाव संयुक्त राज्य अमेरिका विश्वनि एकमात्र सुपरपावर जालांगोन; बेनिखायनो तार प्रभुत्व सुरु जालांगोन।

मोजां गोजान सोंनाय आरो फिनायफोर (Medium Length Questions-Answers)

(a) ‘ग्वान्तानामो बे’ (Guantanamo Bay) मानो? इयार गुरुत्व लिर।

उ: ग्वान्तानामो बे (Guantanamo Bay) क्यूबा (Cuba) आव थानाय मोनसे नौसैन्य घाँटी (Naval Base) आसिल। 9/11 आतंकवादी आक्रमणनि (Terrorist Attacks) उनाव संयुक्त राज्य अमेरिका (United States of America) आ खामानिखौ द्रुत आरो कठोर भाबे फिनगोन। विश्वनि गुबुन जायगानिफ्राय सन्देहास्पद आतंकवादिफोरखौ बन्दी खालामनानै किछुमानखौ ग्वान्तानामो बे आव बन्दी खालामगोन। बे बन्दीफोरखौ बोर कष्टदायक अवस्थायाव राखा जालांगोन। उदाहरणस्वरूपः

1. अन्तर्राष्ट्रीय कानून (International Law) नि संरक्षण नाङा होगोन।

2. गोबां समायाव संयुक्त राष्ट्रसंघनि (United Nations) प्रतिनिधिफोरखौ सिहोंजों लोगो खालामनो अनुमतियो नाङा होगोन।

(b) मानो संयुक्त राज्य अमेरिका (United States of America) आ इराक (Iraq) खौ आक्रमण खालामगोन?

: 20 मार्च 2003 आव संयुक्त राज्य अमेरिका आ इराकनि बिरुध्दे सैन्य अभियान (Military Campaign) सुरु खालामगोन। संयुक्त राष्ट्रसंघ (United Nations) आ स्पष्ट अनुमति नोहोंनाय खालामदों, तथापि 40 नि बेशि रास्ट्रोनि सहयोगजों अमेरिका आ आक्रमण खालामगोन। आधिकारिक कारण आसिल इराकखौ सामूहिक विनाशकारी अस्त्र (Weapons of Mass Destruction) गथ’नायनिफ्राय रोक्कायनाय। नाथाय, गुबुन मतानुसार मुख्य उद्देस्य आसिल इराकनि तेल सम्पद (Oil Fields) उपरि नियन्त्रण आरो अंचलाव राजनैतिक प्रभुत्व बारायनाय।

(c) आधुनिक समायाव अमेरिकानि प्रभुत्व (U.S. Hegemony) मानो? अमेरिकानि प्रभुत्वनि दुइ चुनौती लिर।

उः आधुनिक समायाव अमेरिकानि प्रभुत्व (U.S. Hegemony) होननायनि माने विश्व राजनैतिआव संयुक्त राज्य अमेरिकानि प्रमुख प्रभाव।

दुइ चुनौती आसिल-

1. अमेरिकानि संविधान (U.S. Constitution) आ कार्यपालिका (Executive), विधायिका (Legislature) आरो न्यायपालिका (Judiciary) नि गेजेराव शक्ति पृथक्करण (Separation of Powers) गथ’नाय खालामे; बेया आपुन-आपुनखौ नियन्त्रित खालामो।

2. अमेरिकानि सञ्चार माध्यम (American Media) जनमत (Public Opinion) गथ’नायजों कार्यपालिकानि प्रभुत्वखौ सीमित खालामो।

(d) संयुक्त राज्य अमेरिका (United States) आरो भारत (India) नि गेजेराव समपार्कनि उपरि संक्षेपै लिर। H.S. ’16, ’18

अथवा

अमेरिका-भारत समपार्कनि नावा प्रवृत्तिफोरखौ आलचना खालाम। H.S. ’20

उः संयुक्त राज्य अमेरिका आरो भारतनि समपार्कखौ सम्पूर्ण भाबे मोजां बा बेजों होनना बुंनो नाजायो। सहयोग आरो मतभेद दुनो फालांगाव दं।

सहयोगनि फालांगाफोर-

1. भारतनि सॉफ्टवेयर निर्यातनि (Software Exports) लगभग 65 प्रतिशत अमेरिकाफालांगाव जायो।

2. बोइंग (Boeing) कम्पनीनि लगभग 35 प्रतिशत प्राविधिक कर्मचारी भारतनि मूलनि।

3. लगभग 3,00,000 भारतीय सिलिकन भ्यालि (Silicon Valley) आव खामानि खालामो।

4. उच्च-प्रौद्योगिकी उद्योगनि (High-Technology Enterprises) लगभग 15 प्रतिशत भारत-अमेरिका संयुक्त व्यवस्थापनाव चलायो।

मतभेदनि फालांगाफोर-

5. अमेरिका आ भारतनि गुटनिरपेक्ष निति (Non-Aligned Policy) खौ सदाय समर्थन खालामदों नाङा।

6. पाकिस्तानजों (Pakistan) अमेरिकानि मितालीखौ भारत आ सन्देहजों सायो। नावा समायाव, विशेष भाबे प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी (Narendra Modi) नि कार्यकालाव, दुनो रास्ट्रोनि समपार्क जोहर जालांगोन।

रचना खामानियाव सोंनाय आरो फिनायफोर (Essay Type Question- Answers)

(a) प्रभुत्वनि (Hegemony) गुबुन रोखोमफोरखौ लिर। बिथांनि उदाहरण दिहा।

उः प्रभुत्व चारि रोखोमनि जायो-

1. सैन्य प्रभुत्व (Military Hegemony)

2. आर्थिक प्रभुत्व (Economic Hegemony)

3. राजनैतिक प्रभुत्व (Political Hegemony)

4. सांस्कृतिक प्रभुत्व (Cultural Hegemony)

बेफोरखौ थाम अर्थावनो बेबहार खालामो-

(i) हार्ड पावर (Hard Power):

सैन्य शक्तिनि माध्यमजों प्रभुत्व स्थापन्नाय। उदाहरण- इराक (Iraq) आक्रमण समायाव अमेरिकानि बोर बम आक्रमण।

(ii) संरचनात्मक प्रभुत्व (Structural Hegemony):

विश्व अर्थव्यवस्थायाव नियम गथ’ नायजों प्रभाव फारायनाय। उदाहरण मुक्त बाजार अर्थव्यवस्था (Free Market Economy) समर्थन।

(iii) सफ्ट पावर (Soft Power):

संस्कृति आरो आदर्शनि माध्यमजों प्रभाव फारायनाय। उदाहरण कोल्ड वार (Cold War) समायाव अमेरिकानि ब्लू जीन्स (Blue Jeans) ।

(b) ‘अमेरिकानि प्रभुत्वनि गुबुन बाधाया बेनि निजर बेबस्थायाव दं। अमेरिकानि शक्तिनि थाम बाधाफोरखौ चिन्हित खालाम। H.S. ’16

उ: 1. NATO (North Atlantic Treaty Organization) नि अन्तर्राष्ट्रीय सीमाबन्धन,

2. संविधानिक शक्ति पृथक्करण (Separation of Powers), 3. अमेरिकानि सञ्चार माध्यम (American Media) |

(c) हार्ड पावर (Hard Power) हिसाबै अमेरिकानि प्रभुत्वखौ आलचना खालाम। बेया विश्वनि थाखाय मोजां ने? H.S. ’17

उः संयुक्त राज्य अमेरिका विश्व राजनैतिआव सैन्य शक्तियाव प्रभुत्व राखो। बेनि सैन्य घाँटी अफ्रिका (Africa) आरो यूरोप (Europe) आव दं। उदाहरण- इराक आक्रमण। तथापि, अफगानिस्तान (Afghanistan) आरो इराकनि निसा गोबां रास्ट्रो बोर क्षतिग्रस्त जालांगोन। बेनिखायनो गोबां मानसि बुंयो जे बे प्रभुत्व विश्व शान्तिनि थाखाय मोजां नङा।

(d) आर्थिक सुपरपावर (Economic Superpower) हिसाबै संयुक्त राज्य अमेरिकाखौ आलचना खालाम। H.S. ’19.

उ: 1991 बोसोराव सोवियत यूनियन (Soviet Union) भांगोनायनि उनाव संयुक्त राज्य अमेरिका विश्वनि एकमात्र सुपरपावर जालांगोन। आर्थिक प्रभुत्व बेनि गुबुन विशेषता।

1. अरब रास्ट्रोफोरनि (Arab Countries) तेल सम्पदाव निवेश।

2. सैन्य उपकरण (Military Equipment) उत्पादन आरो निर्यात।

3. एशिया (Asia) आरो अफ्रिका (Africa) आव प्रौद्योगिकी निवेश।

4. विश्व बैंक (World Bank) नि माध्यमजों विकासशील रास्ट्रोफोरखौ ऋण।

5. दुर्बल रास्ट्रोफोरनि पुनर्निर्माण आरो औद्योगिक उन्नयनाव आर्थिक सहायता।

एखन समग्र भाबे संयुक्त राज्य अमेरिका मोनसे शक्तिशाली आर्थिक सुपरपावर हिसाबै विश्वाव प्रभुत्व राखो।

Rabbi Masrur

A Thinker, Writer & Speaker.

 

Leave a Comment