Class 12 Political Science Chapter 10 Solutions Bodo Medium
AHSEC Class 12 Political Science Chapter 10 Solutions Bodo Medium 2026–27-आव HS 2nd Year फरायसाफोरनि थाखाय बे अध्यायनि गोनां प्रश्न-फिननाय, फरायनाय सामग्रा आरो Revision Materials गोरलै बड़ो रावजों दिहुननाय जादों। बे अध्यायाव स्वाधीन भारतनि सिगांनि चुनाव, कांग्रेसनि प्रभुत्व, गोदान राजनैतिक दलफोरनि जौगानाय आरो भारतनि लोकतान्त्रिक राजनीति नि सिगांनि जौगानाय जेरै गोनां बिसयफोरखौ गोरलै महरै बुजायनाय जादों।
📚 बेयाव मा मा मोननो हायो?
- 📖 Chapter 10 नि गोनां प्रश्न-फिननाय
- ⭐ परीक्षानि थाखाय गोनां प्रश्नफोर
- 📝 सानथाव आरो गोजोनाय प्रश्न-फिननाय
- 🗳️ भारतनि सिगांनि सामान्य चुनाव
- 🏛️ कांग्रेसनि प्रभुत्वनि कारण
- 👥 कांग्रेसनि सांगठनिक आरो राजनैतिक गोहो
- 🗳️ 1952, 1957 आरो 1962 नि चुनाव
- ⚖️ बिरोदा दलफोरनि भूमिका
- 🌱 गोदान राजनैतिक दलफोरनि जौगानाय
- 📚 Revision Materials
- 🎯 2026–27 परीक्षानि फरायनाय
🇮🇳 एक-दलीय प्रभुत्वनि जुग: गोनां बिसय
स्वाधीनतायाव भारतनि सिगांनि सामान्य चुनावनि उनाव कांग्रेस पार्टीआ राष्ट्रीय राजनीति आव गोनां प्रभुत्व लाबोदोंमोन। कांग्रेसआ केवल मोनसे राजनैतिक दल नङा, नाथाय बिभिन्न सामाजिक आरो राजनैतिक गोहोफोरखौ लोगोसे लाबोनो हायनाय मोनसे बृहद संगठन हिसाबैबो गोनां भूमिका लाबोदोंमोन।
बे अध्यायाव सिगांनि सामान्य चुनाव, कांग्रेसनि प्रभुत्वनि कारण, कांग्रेसनि सांगठनिक बेबस्था, बिरोदा दलफोरनि भूमिका आरो लोकतन्त्रनि सिगांनि जौगानाय जेरै गोनां बिसयफोरखौ फरायनो मोननो हायो।
🎯 परीक्षानि फरायनायखौ गोरलै खालाम
बे अध्यायनि फरायनाय समाव कांग्रेसनि प्रभुत्वनि कारण, विशेषता आरो लोकतन्त्राव बेनि प्रभाव खौ गोसारै बुजिनांगोन। 1952, 1957 आरो 1962 नि सामान्य चुनावफोरनि गोनांथिखौ फरायनायजों परीक्षायाव गोनां प्रश्नफोरनि फिननाय फिननो सुबिदा जायो।
AHSEC Class 12 Political Science Chapter 10 Solutions Bodo Medium 2026–27-आ Chapter-wise Question Answer practice आरो Quick Revision नि थाखाय बाहायनो हायै सोरजिनाय सामग्रा।
🌟 गोरलै रावजों फरायसाफोरनि थाखाय सोरजिनाय सामग्रा
बे content-आ गुबुननि लेखानि नकल नखालामनानै गोदानै सोरजिनाय। रावखौ गोरलै आरो स्पष्ट खालामनाय जादों, जाहाते फरायसाफोरा भारतनि सिगांनि लोकतान्त्रिक राजनीति आरो कांग्रेसनि प्रभुत्वखौ सहजै बुजिनो हायो। परीक्षायाव गोनां बिसयफोरखौ सुस्रांथि महरै दिहुननाय जादों।
बे सामग्रीआ Class Test, Unit Test, Pre-Board आरो HS 2nd Year Final Examination 2026–27 नि फरायनायनि थाखाय बाहायनो हायो।
भाग-खः स्वाधीनतार उनाव भारतनि राजनैतिक बिजिरनाय (Post Independent Indian Politics) (Marks: 50)
Class 12 Political Science Chapter 10 Solutions Bodo Medium
अध्याय – 10: मोनसे दलनि आधिपत्यनि जुग (Era of One Party Dominance)
निरबाचित सोंनाय आरो फिनायफोर (Selected Questions-Answers)
अति समु प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – १)
(क) कुन बोसोराव भारतआ प्रथोम साधारण निर्वाचन खालामनाय जाबाय?
उः १९५२ बोसोराव।
(ख) भारतनि प्रथोम मुख्य निर्वाचन आयुक्त (Chief Election Commissioner) कुन आसिल?
उः सुकुमार सेन (Sukumar Sen) |
(ग) कुन भारतनि मुख्य निर्वाचन आयुक्त (Chief Election Commissioner) नेपाल आरो सूडान (Sudan) नि मुख्य निर्वाचन आयुक्त हिसाबे कार्य खालामबाय?
उः सुकुमार सेन (Sukumar Sen) |
(घ) भारतनि प्रथोम साधारण निर्वाचनाव खेमन खोन दल प्रतिस्पर्धा खालामबाय?
उः १४ खोन राष्ट्रीय दल आरो ५० खोननि बिसि राज्य स्तरनि दल।
(ङ) खेबा बोसोराव भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (Indian National Congress) स्थापन खालामनाय जाबाय? H.S. ’13
उः १८८५ बोसोराव।
(च) कुनाय भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस (Indian National Congress) खौ गथाय खालामबाय? H.S. ’13
उः एलन ऑक्टेवियन ह्यूम (Allan Octavian Hume)|
(छ) स्वाधीन भारतनि प्रथोम प्रधान मन्त्री (Prime Minister) कुन आसिल?
उः जवाहरलाल नेहरू (Jawaharlal Nehru) |
(ज) भारतनि संविधान सभा (Constituent Assembly) नि खसरा कमिटी (Drafting Committee) नि सभापति कुन आसिल?
उः डॉ. बी. आर. अम्बेडकर (Dr. B. R. Ambedkar) |
(झ) भारतनि संविधान (Constitution of India) खौ खेबानिफ्राय लागू खालामनाय जाबाय?
उः १९५० बोसोरनि २६ जनवरीनिफ्राय।
(ञ) भारतनि प्रथोम साधारण निर्वाचनाव लोकसभा (Lok Sabha) नि खेमन खोन आसननि थाखाय निर्वाचन खालामनाय जाबाय?
उ: ४८९ खोन।
(ट) भारतनि प्रथोम साधारण निर्वाचनाव कांग्रेस (Congress) आ खेमन खोन आसन लाबाय?
उः ३६४ खोन।
(ठ) भारतनि प्रथोम साधारण निर्वाचनाव कुन दलआ दोसोर स्थान लाबाय?
नाइबा
लोकसभा (Lok Sabha) आव दोसोर बिसि आसन लाबोनाय दलनि मुं मा?
उः भारतीय साम्यवादी दल (Communist Party of India), १६ खोन आसन ।
(ड) भारतनि प्रथोम साधारण निर्वाचनाव कांग्रेस (Congress) आ खेमन प्रतिशत भोट लाबाय?
उ: ४५ प्रतिशत।
(ढ) कुन साधारण निर्वाचनखौ विश्वनि गणतांत्रिक इतिहासाव माइलस्टोन’ (Milestone) बोला जाय?
उः १९५२ बोसोरनि प्रथोम साधारण निर्वाचनखौ।
(ण) कुन साधारण निर्वाचनखौ इतिहासनि सर्वबृहत्तम जुवा’ (Great Gamble) बोला जाबाय?
उः १९५२ बोसोरनि साधारण निर्वाचनखौ।
(त) भारतनि दोसोर साधारण निर्वाचन खेबा खालामनाय जाबाय?
उः १९५७ बोसोराव।
(थ) भारतबर्स होनो पृथिबिनि सर्वबृहत्तम ——राष्ट्र।
उ: गणतांत्रिक (Democratic) |
(द) कांग्रेस (Congress) आ प्रथोम खाथि राज्याव पराजय फेस खालामबाय?
उ: केरला (Kerala) राज्य, १९५७ बोसोराव।
(ध) कुन निर्वाचनखौ राजनैतिक भूकम्प’ (Political Earthquake) बोला जाय?
उः १९६७ बोसोरनि साधारण निर्वाचनखौ।
(न) असमाव प्रथोम बार खेबा जनता दल (Janata Party) आ सरकार गथाय खालामबाय?
उः १९७७ बोसोराव।
(प) खेमन बोसोराव असम गण परिषद (Asom Gana Parishad) आ निरंकुश बहुमतजों सरकार गथाय खालामबाय?
उः १९८५ बोसोराव।
(फ) कुन बोसोराव समाजवादी दल (Socialist Party) गथाय खालामनाय जाबाय?
उः १९४८ बोसोराव।
(ब) भारतीय साम्यवादी दल (Communist Party of India – CPI) खेबा गथाय खालामनाय जाबाय?
उः १९२४ बोसोराव।
(भ) १९५२ बोसोरनि साधारण निर्वाचनाव १४ खोन राष्ट्रीय दल आंसोल लाबाय- सत्य ने? H.S. ’13
उः सत्य।
(म) भारतीय जनसंघ (Bharatiya Jana Sangh) खेबा स्थापन खालामनाय जाबाय? H.S. ’14
उः १९५१ बोसोराव।
(य) कुन देशाव बोल्शेविक क्रांति (Bolshevik Revolution) खालामनाय जाबाय?
उः सोवियत रूस (Soviet Russia) |
(२) भारतीय जनसंघ (Bharatiya Jana Sangh) नि स्थापक सभापति कुन आसिल? H.S. ’14
उः श्यामा प्रसाद मुखर्जी (Syama Prasad Mukherjee) |
(ल) १९६७ बोसोरनि साधारण निर्वाचनआ भारतनि राजनैतिक इतिहासाव परिवर्तन आनबाय-सत्य ने? H.S. ’18
उः सत्य।
(व) कुन बोसोरनिफ्राय केन्द्राव मोर्चा सरकार (Coalition Government) नि जुग सुरु जाबाय? H.S. ’17
उ: १९७७ बोसोरनिफ्राय।
(श) १९५२ बोसोरनि साधारण निर्वाचनाव एके समयाव लोकसभा (Lok Sabha) आरो —— नि निर्वाचन खालामनाय जाबाय। H.S. ’17
उ: राज्य विधान सभा (State Legislative Assembly) |
(ष) UPA नि सम्पूर्ण मुं मा? H.S. ’13
उ: United Progressive Alliance l
समु प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – २)
(क) भारतीय जनसंघ (Bharatiya Jana Sangh) नि नीति मा?
उः “मोनसे राष्ट्र, मोनसे संस्कृति, मोनसे लुगुन” (One Nation, One Culture, One People) होनो भारतीय जनसंघनि नीति।
(ख) भारतीय जनसंघ (Bharatiya Jana Sangh) नि मूल मा?
उः भारतीय जनसंघनि मूल राष्ट्रिय स्वयंसेवक संघ (Rashtriya Swayamsevak Sangh) आरो हिन्दू महासभा (Hindu Mahasabha) आव थायो।
(ग) United Progressive Alliance (UPA) आ खेबा भारताव सरकार गथाय खालामबाय?
उः २००४ बोसोराव, कांग्रेस नेता मनमोहन सिंह (Manmohan Singh) नि नेतृत्वाव।
(घ) भारतनि कुन समयखौ ‘कांग्रेस प्रभुत्वनि जुग’ (Era of Congress Dominance) बोला जाय?
उः १९५२ निफ्राय १९७७ बोसोरनि साधारण निर्वाचननि मजाङाव।
(ङ) भारतनि निर्वाचनाव बैलेट पेपर (Ballot Paper) आव मा मा सामिल थायो?
उः प्रत्याशीनि मुं आरो निर्वाचन चिन्ह।
(च) १९५२ बोसोरनि साधारण निर्वाचनखौ माइलस्टोन’ (Milestone) बोला जाय मानो?
उः १९५२ बोसोरनि निर्वाचनआ देखाय दिहुन जे दरिद्रता आरो अशिक्षा गणतांत्रिक निर्वाचननि बाधा नोहोनाय। इयो प्रमाण खालामबाय जे विश्वनि कुन देशावो गणतंत्र सफलभाबे लागू खालामनो जायो। बेखायनो बेखौ गणतांत्रिक इतिहासाव माइलस्टोन बोला जाय।
(छ) कुन दुइटा देशाव संविधान (Constitution) आ मोनसे-दल शासनखौ अनुमति दिहुन?
उः चीन (China) आरो सिरिया (Syria)।
(ज) कांग्रेस (Congress) खौ ‘वैचारिक एकता’ (Ideological Cohesion) थायो बोला जाय मानो?
उः भारताव गुबुन वर्ग, विश्वास आरो विचारधारा थानायसत्तेओ गुबुन-गुबुन भागनि लुगुनफोरआ कांग्रेसखौ निजेर दल हिसाबे स्वीकृति दिहुन। बेनि फालांगाव कांग्रेसआ वैचारिक एकता थायो बोला जाय।
(झ) भारतनि संविधान (Constitution of India) नि मसौदा खेबा साइन खालामबाय आरो खेबानिफ्राय लागू जाबाय?
उः २६ नवेम्बर १९४९ बोसोराव साइन खालामबाय आरो २६ जनवरी १९५० निफ्राय लागू जाबाय।
(ञ) भारतीय जनसंघ (Bharatiya Jana Sangh) नि दुइटा विचारधारा उनाय।
उ:
(१) “मोनसे राष्ट्र, मोनसे संस्कृति, मोनसे लुगुन” (One Nation, One Culture, One People)।
(२) भारतीय हिन्दू संस्कृति (Hindu Culture) खौ भारतजुरि फैलायनाय।
मोजांलां दैरघोनि प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – ४)
(क) ‘भारताव विपक्ष मोनसे विभाजित घर’ (Opposition is a divided house) – बे उक्ति ब्याख्या खालाम। H.S. ’20
उः भारतनि दल प्रणालीनि मोनसे गोजोन विशेषता होनो मजबूत आरो एकजुट विपक्षनि अभाव। विपक्ष दलफोरनि मजाङाव एकता आरो समन्वय नोहोनाय। सिहां एकजुट मंच गथाय खालामनो फेल खालामदों। संकुचित स्वार्थ आरो उद्देश्यनि भिन्नतानी थाखाय सिहांनि मजाङाव बारम्बार मतभेद जायो। बेफोर कारणनि थाखाय केन्द्र आरो राज्य दुइयो स्तराव मजबूत विपक्षनि भूमिका खालामनो सिहां असफल जायो।
(ख) राष्ट्रीय स्तराव कांग्रेस (Congress) प्रभुत्वनि कारणफोर आलोचना खालाम। H.S. ’18
उ: कांग्रेस प्रभुत्वनि कारणफोर-
(१) स्वाधीनतार उनाव स्वतंत्रता आन्दोलननि नेता फोर निर्वाचनाव भाग लाबाय, आरो बेफोर लुगुन देशजुरि लोकप्रिय आसिल।
(२) कांग्रेस होनो पुराना आरो सु-संगठित दल आसिल, बेखायनो देशजुरि विजय लाबाय।
(३) स्वतंत्रता आन्दोलननि समयाव कांग्रेसआ गाम, शहर आरो नगोरफोराव संगठन मजबूत खालामबाय।
(४) नेता फोरनि व्यक्तित्व आरो साफ छवि (clean image) ओ विजयाव सहायक जाबाय।
रचना धर्मी प्रश्नोत्तरः (प्रत्येकनि मुल्यांक – ६)
(क) भारतनि दल प्रणाली (Party System) नि विशेषताफोर आलोचना खालाम।
उ:
(१) बहुदलीय प्रणाली (Multi-party System)- गुबुन उद्देश्य थानाय गुबुन दलफोर थायो, बहुमत लाबोनाय दल सरकार गथाय खालामाय।
(२) जाति आरो समुदाय आधारनि दल बिसि दल जाति/समुदाय आधाराव गथाय जाबाय।
(३) व्यक्ति प्रभुत्व दलफोर प्राय नेता केन्द्रित (Leader-oriented) जायो।
(४) वैचारिक अस्पष्टता (Ideological Ambiguity)- बिसि दलनि स्पष्ट विचारधारा नाथाय।
(५) संगठनिक दुर्बलता (Organisational Weakness)- बिसि दलनि मजबूत संगठन नाथाय।
(६) दल बदल (Defection)- नेता फोर निजेर स्वार्थनि थाखाय दल बदल खालामदों।
(ख) भारताव वामपंथी दल (Left Parties) नि नीति आरो कार्यक्रमफोर लिर। उ:
(१) मार्क्सवादी-लेनिनवादी विचारधारा (Marxist-Leninist Ideology) उपर विश्वास।
(२) निजी सम्पत्ति समाप्त खालामनाय आरो राज्य स्वामित्व।
(३) खामानि अधिकारखौ मौलिक अधिकार (Fundamental Right) खालामनाय।
(४) सांप्रदायिकता, उग्र राष्ट्रवाद आदिबोनि बिरुद्धे विरोध।
(५) सैन्य खर्च खमायनाय।
(६) विदेश नीति आव साम्राज्यवाद (Imperialism) विरोध आरो मैत्री सम्बन्ध।
(ग) प्रथोम थाम साधारण निर्वाचनाव कांग्रेस प्रभुत्व विश्लेषण खालाम। H.S. ’12, ’15
उ:
१९५२ – ४८९ आसननिफ्राय ३६४ आसन, ४५% भोट।
१९५७ – बहुमतजों सरकार गथाय; केरला आव साम्यवादी सरकार।
१९६२ – ४९४ निफ्राय ३६१ आसन, स्पष्ट बहुमत ।
एनेबाबे कांग्रेसआ मोनसे-दल प्रभुत्व स्थापित खालामबाय।
(घ) भारताव विपक्षनि भूमिका समुखै लिर। H.S. ’14
उ:
(१) सरकारखौ आलोचना खालामनायजों सही मार्गाव राखाय।
(२) जनस्वार्थ रक्षां खालामाय।
(३) भ्रष्टाचार आरो कुप्रशासन उफानाय।
(४) जनमत संगठित खालामाय।
(५) गणतांत्रिक मूल्यमान (Democratic Values) रक्षां खालामाय।
